Gaat de partijtop van GL-PvdA het paard dat fakenews heet, berijden? Het lijkt er wel op als je de reacties van Klaver c.s. op de gemeenteraadsverkiezingen leest. Een dag na de verkiezingen schrijft hij in een e-mail aan de partijleden: ‘We hebben de weg omhoog gevonden. We zijn bij de verkiezingen gisteren de grootste partij van het land geworden en flink gegroeid ten opzichte van de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen een half jaar geleden (…) Tegelijkertijd zijn we gisteren in maar liefst 42 gemeenten de grootste partij geworden.’
Over deze grootspraak is al veel geschreven. Van kritisch
tot honend. En terecht. Gemeenteraadsverkiezingen met Tweede Kamerverkiezingen
vergelijken is in het huidige tijdsgewricht onzinnig. Er zijn veel kleine
landelijke partijen die lang niet in alle gemeenten deelnemen, er is een veel lagere opkomst én er is de
sterke groei van lokale partijen, die overigens fors van elkaar verschillen.
Het is dom dat Klaver c.s. dit frame hebben gekozen. Dom,
omdat hij zo alle aandacht trekt van analisten en critici, terwijl de overige
partijleiders van de landelijke, grote partijen eveneens valse victorie
kraaiden, zij het wat minder uitbundig. Ze konden in de publiciteit die er na
kwam allemaal schuilen achter de opgeblazen rug van Klaver.
De vastberaden wil om ten koste van alles de juistheid van
de voorgenomen fusie te staven, schaadt de fusiepartij juist. Evenals de
nauwelijks verholen ambitie van Klaver zelf om bij de volgende
Kamerverkiezingen Jetten te kunnen opvolgen.
Tekenend is dat in de e-mail die beide partijvoorzitters een
dag later verzonden iets minder hoog van de toren wordt geblazen. Daarin wordt
volstaan met de mededeling dat ‘we in veel gemeenten de grootste’ werden. Geen
vergelijking met Tweede Kamerverkiezingen of geronk als ‘grootste partij van
het land’.
Als je de uitslagen van de laatst vijf
gemeenteraadsverkiezingen bekijkt is er, net als landelijk, sprake van een zeer
zorgelijke, neerwaartse tendens.
|
Resultaat GL-PvdA
gemeenteraadsverkiezingen |
||
|
jaar |
percentage |
aantal
zetels |
|
2010 |
22,5 |
1687 |
|
2014 |
15,6 |
1153 |
|
2018 |
16,4 |
1076 |
|
2022 |
16,8 |
1197 |
|
2026 |
14,6 |
1059 |
Maar, zo wordt door de partijtop verteld, we zijn in veel
(veelal grotere) gemeenten de grootste. Dat klopt – en is inderdaad mooi.
Minder mooi is dat GL-PvdA in die 44 gemeenten toch bij elkaar 35 zetels heeft verloren.
Hoewel iedere gemeente ongetwijfeld haar eigen verhaal
heeft, zou het lonen als de partijtop met een goede selectie van afdelingen
(verliezers en winnaars) eens probeert te analyseren of er conclusies zijn te
trekken.
Enkele zaken vallen wel op. In Amsterdam won GroenLinks, dat
nog zelfstandig deelnam, twee zetels met een onvervalst ‘schaamteloos’ linkse
inzet, zoals lijsttrekker Zita Pels vrolijk verkondigde. De PvdA verloor er
twee. Ook in het onvervalst linkse Nijmegen werden 2 zetels winst geboekt en in
Utrecht 1. Steden waar de beide partijen gezamenlijk deelnamen, maar GroenLinks
al jaren veel groter is dan de PvdA.
In steden en regio’s waar de PvdA traditioneel groter is,
verloor de combinatie fors, met Leeuwarden (-6) en Heerenveen (-5) als
uitschieters.
De fusie is onomkeerbaar. De leden hebben per referendum, zonder diepgaand onderzoek en discussie, daartoe besloten. Of het de electorale neergang kan keren is zeer de vraag. Wat daar in ieder geval voor nodig is, is een ‘schaamteloos’ linkse politiek, die het pure parlementaire werk overstijgt en buiten campagnetijd mensen informeert, ondersteunt en waar nodig organiseert om samen te werken aan een leefbare, veilige omgeving, het bereikbaar maken van betaalbare huisvesting, gezondheidszorg en openbaar vervoer.
Er moet hard
gewerkt worden om het frame van elite te plakken op hen die het verdienen: de
CEO’s, de grootaandeelhouders, de bankiers, de grootgrutters, de agro-business
en rechtse politici. Tenslotte verdient het ongelooflijk irriterende gezeik aan
al die TV-kletstafels over het verzet tegen AZC’s, en in hun kielzog FVD en de
lokale partijen die daar garen bij spinnen, met een feitelijk, hard
uitgesproken en vaak herhalend weerwoord te worden tegengesproken. In talloze
gemeenten bestaan AZC’s al jaren zonder commotie. In gemeenten die ze krijgen,
of nog niet hebben, worden mensen door een legertje van buitengemeentelijke fascisten
opgestookt door angst en haat te zaaien. De mensen die daar in trappen vormen
altijd een forse minderheid. De stille meerderheid die daarvan gruwt zou veel
meer gesteund moeten worden. Laat die feiten spreken.
Dat betekent dat die fusiepartij een onvervalst linkse koers
moet varen. De naam van de fusiepartij die donderdag a.s. bekend wordt gemaakt,
zou volgens Het Parool wel eens Progressief Nederland kunnen zijn. Dat zou de
volgende, finale, verkeerde stap zijn in het fusieproces. Een buiging naar het midden,
een knieval voor D66, een etiket dat te veel naar een culturele en economische
elite smaakt.
